សារ

Noun substance, essence, main point, choicest part; marrow, pith, heartwood.

Noun use, benefit, profit, advantage, gain (7) saa

Adjective to be strong, courageous, brave

Adjective to be important

Noun strength, courage, bravery

Noun wealth, riches

Noun heart, feeling, spirit

Noun marrow, pith, heartwood

Noun essence, quintessence, importance

Noun message, letter, text

Noun truth, precision

Adjective to be true, exact.

Noun value, wealth, riches

Noun strength, force, authority, power; boldness, courage, bravery

Adjective to be strong, virile; brave; superior, excellent.

Adjective to be important

Noun large bull elephant with fully developed tusks; war elephant

១ សំ. បា. (ន.) (សារ) ខ្លឹម; សេចក្ដីខ្ជាប់ខ្ជួន, មាំមួន, រឹងប៉ឹង; ការសំខាន់, របស់សំខាន់; គោល, គោលចារឹក, ហ្ល័កឋាន; កម្លាំង; អំណាច, សេចក្ដីអង់អាច, សេចក្ដីក្លាហាន; សំណាង, បុណ្យភ័ព្វ; តម្លៃ, ទ្រព្យ, សម្បត្តិ; របស់សុទ្ធ; សេចក្ដីពិត; ប្រយោជន៍, ផលប្រយោជន៍; ធាតុសុទ្ធឬធាតុផ្សំណាមួយ; សំបុត្រ, ចុតហ្មាយ; ពាក្យសង្ខេប, សេចក្ដីបំប្រួញ ;... ។ គុ. រឹង, រ៉ឹងប៉ឹង, ខ្ជាប់ខ្ជួន, មាំមួន; ខ្លាំង, ដែលមានកម្លាំង; ដែលក្លាហាន, អង់អាច, អាចហាន; ដែលពិត, ប្រាកដ; មានតម្លៃ; ថ្លៃ, ថ្លៃថ្លា, ប្រសើរ, ខ្ពង់ខ្ពស់; សំខាន់; គ្រប់, គ្រប់សព្វ ;... ។ ខ្លឹមសារ ខ្លឹមរឹង, ខ្លឹមសំខាន់; ប្រយោជន៍ថ្លៃថ្លា ។ មានសារមកដល់ មានសំបុត្រមកដល់ (សម័យឥឡូវមិនសូវមានប្រើ) ។ ឥតសារ ឥតខ្លឹម; ឥតតម្លៃ; ឥតប្រយោជន៍ ។ ឥតសព្ទឥតសារ ឥតផលប្រយោជន៍, មិនបានការ : សម្ដីឥតសព្ទឥតសារ ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ អ. ថ. សារ៉ៈ, ដូចជា សារកតិកា សេចក្ដីប្តេជ្ញាមានហ្ល័កឋាន ។ សារកម្មទណ្ឌ (–ក័ម-ម៉ៈទ័ន) សំបុត្រដែលសាមីខ្លួនអ្នកទ័លក្រធ្វើដាក់ដៃអ្នកម្ចាស់ប្រាក់ ប្រគល់ខ្លួនជាទាសៈឬទាសីនៅបម្រើគេ (ប្រើតែក្នុងសម័យពីដើម) ។ សារគតិ គតិខ្ជាប់ខ្ជួន ។ សារគន្ធ (–គន់-ធ ឬ –គន់) ក្លិនខ្លឹម (មានខ្លឹមចន្ទន៍ជាដើម) ។ សារជាត ឬ សារព្រឹក្ស ឈើមានខ្លឹម (ព. ផ្ទ. អសារជាតិ ឬ អសារព្រឹក្ស ។ សារតាំង (សា–) សារ (សំបុត្រ) តែងតាំងដែលប្រមុខរដ្ឋចេញឲ្យទូតកាន់ទៅ ប្រគល់ជូនចំពោះប្រមុខរដ្ឋបរទេស ដែលទូតនោះត្រូវនៅអែបទាក់ទងជាមួយ : ប្រគល់សារតាំង, បានទទួលសារតាំង ។ សារត្រា សំបុត្ររបស់អគ្គសេនាបតីប្រើជាផ្លូវរាជការ (សម័យពីដើម) : សំបុត្រប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្រ្តីណាមួយប្រើជាផ្លូវរាជការ (សម័យបច្ចុប្បន្ន) : សារត្រារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងអប់រំជាតិ ។ សារទស្សី អ្នកដែលយល់ឃើញធម៌ឬអ្វីមួយថាជាសារៈ (បើស្ត្រីជា សារទស្សិនី) ។ សារទិស គ្រប់ទិស ។ សារទុក្ខ ទុក្ខគ្រប់សព្វ, ទុក្ខទាំងពួង (ម. ព. សាទុក្ខ ក្នុងពាក្យ សា ១ កិ. ផង) ។ សារទ្រព្យ ឬ–ធន ទ្រព្យមានតម្លៃ ។ សារធម្ម ឬ–ធម៌ ធម៌ជាសារៈ, ធម៌ជាគោល ។ សារបណ្ណ (–ប័ន) ឬ សារប័ព្វ, សារបញ្ជី សន្លឹកប្រាប់បញ្ជីមាតិកាឬសន្លឹកប្រាប់បញ្ជីរឿង, បញ្ជីមាតិកា, បញ្ជីរឿង ។ សារប្បវត្តិ ឬ សារព័ត៌មាន (សារៈ–) ដំណឹងពិត; ការសែត ។ សារព័ស្តុ ឬ –វត្ថុ វត្ថុជាសារៈ, របស់មានតម្លៃ ។ សារព្រឹក្ស ដូចគ្នានឹង សារជាត ។ សារភណ្ឌ ភណ្ឌៈមានតម្លៃ; ទំនិញមានតម្លៃ ។ សារភាព ភាវៈពិត, ដំណើរឬសេចក្ដីពិត : ទទួលសារភាព ទទួលតាមដំណើរពិត, ទទួលខុស ។ សារភូត ដែលជាសារៈ, ដើមចម, ជាគោល, ជាហ្ល័កឋាន ។ សារមតិ គំនិតដែលយល់ធម៌ឬអ្វីមួយថាជាសារៈ ។ សារមតី អ្នកដែលមានគំនិតយល់ថាជាសារៈ (បើស្ត្រីជា សារមតិនី) ។ សារមន្ទីរ មន្ទីរដាក់របស់មានតម្លៃ; វិវិធភណ្ឌដ្ឋាន ។ សារវន្ត (–វាន់) ដែលមានសារៈ, ដែលមានប្រយោជន៍, ដែលសំខាន់, ប្រកបដោយខ្លឹមសារ ។ សារវិទ ឬ–វិទូ អ្នកដឹងអ្វីៗដែលជាប្រយោជន៍ឬដែលមានតម្លៃ ។ សារសព្ទ ពាក្យពិត; ពាក្យមានប្រយោជន៍, មានតម្លៃ (ម. ព. សាសព្ទ ផង) ។ សារសូន្យ (សំ. សារឝូន្យ) ដែលសូន្យចាកតម្លៃ; ដំណើរសូន្យចាកប្រយោជន៍ឬសូន្យចាកតម្លៃ, ការខូចប្រយោជន៍, ការអស់តម្លៃ ។ សារាចរ (សារ៉ា-ច) លិខិតមានកម្មវត្ថុដូចគ្នាតែមួយដែលប្រាស្រ័យចំពោះបុគ្គលច្រើនគ្នា ដូចយ៉ាងលិខិតរបស់នាយករដ្ឋមន្រ្តី ដែលប្រាស្រ័យកិច្ចការជាមួយនឹងក្រសួងរដ្ឋមន្រ្តីនានាជាដើម : ប្រតិបត្តិតាមសារាចរ, ធ្វើសារាចរបង្គាប់ទៅគ្រប់ក្រុមក្រោមឱវាទ ។ សារាសារ ឬ សារាសារៈ (សំ. បា.