Noun
unhappy place, the underworld, the nether region, hell
Headley
សំ. បា. (
ន.) ទីដែលប្រាសចាកសេចក្ដីចម្រើន, ទីរងទុក្ខ (មានឋាននរកជាដើម) ; សេចក្ដីសាបសូន្យ, សេចក្ដីវិនាស; ដំណើរលិចលង់ក្នុងសេចក្ដីវិនាស (ខ្មែរច្រើនប្រើសំដៅអបាយភូមិបួននិងសេចក្ដីវិនាស) : ស្លាប់ទៅកើតក្នុងអបាយ, ធ្លាក់ទៅក្នុងអបាយ; អំពើនេះជាផ្លូវអបាយ ។ បើរៀងភ្ជាប់ពីខាងដើមសព្ទដទៃ
អ. ថ. អៈ បាយ៉ៈ ឬ អប៉ាយ៉ៈ ក៏មានខ្លះ (
ត. ទ. ស្រ.) , ដូចជា អបាយគាមិន ឬ –គាមី អ្នកដែលតែងតែឬដែលបម្រុងតែនឹងទៅកើតក្នុងអបាយភូមិ (បើស្ត្រីជា អបាយគាមិនី) ។ អបាយទុក្ខ ទុក្ខក្នុងអបាយ ។ អបាយទ្វារ ទ្វារនៃអបាយ, ផ្លូវចូលទៅកាន់អបាយ (
ព. ប្រ.) ។ អបាយបរាយនៈ (អៈប៉ាយ៉ៈប៉ៈរ៉ាយ៉ៈន៉ៈ) អ្នកដែលបម្រុងនឹងទៅកើតក្នុងអបាយឬដែលប្រុងនឹងបានសេចក្ដីវិនាសទៅខាងមុខ (បើស្ត្រីជា –បរាយនា
អ. ថ. –ន៉ា) ។ អបាយបរាយនកម្ម អំពើដែលបម្រុងនឹងនាំអ្នកធ្វើឲ្យទៅកើតក្នុងអបាយឬឲ្យបានសេចក្ដីវិនាសទៅខាងមុខ ។ អបាយប្បដិសន្ធិ (–យុ័ប-ប៉ៈ–) ការចាប់កំណើតក្នុងអបាយ ។ អបាយភព (–ភប់) ឋានអបាយ, អបាយភូមិ ។ អបាយភ័យ ការខ្លាចក្រែងទៅកើតក្នុងអបាយភូមិឬខ្លាចក្រែងមានសេចក្ដីវិនាស ។ អបាយភូមិ (–ភូម) ជាន់ឬឋានអបាយ, កំណើតសត្វដែលប្រាសចាកសេចក្ដីចម្រើន : នរក, តិរច្ឆាន, ប្រេត, អសុរកាយ ទាំង ៤ នេះជាអបាយភូមិ ។ អបាយមាគ៌ា (–មារ-គា) ផ្លូវទៅកាន់អបាយ (
ព. ប្រ.) ។ អបាយមុខ ហេតុឬអំពើជាប្រធានឬជាផ្លូវនៃសេចក្ដីវិនាស : ការលេងស្រី, ផឹកសុរា, លេងស៊ីចាយកញ្ជះកញ្ជាយខ្ជីខ្ជា, លេងល្បែងភ្នាល់, សេពគប់រាប់រកយកមនុស្សអាក្រក់ជាមិត្រ, ខ្ជិលច្រអូស, ដើរលេងយប់, ដើរមើលល្បែងរបាំទាល់តែញៀនជាប់ចិត្តឥតធ្វើការរបរអ្វី; ទាំង ៨ យ៉ាងនេះជាអបាយមុខ ។ អបាយសត្ត ឬ –សត្វ សត្វដែលកើតក្នុងអបាយភូមិ ។ អបាយសមុទ្ទ ឬ–សមុទ្រ អបាយភូមិដែលទុកដូចជាមហាសមុទ្រ ។ អបាយសំវត្តនិក (អៈ ប៉ាយ៉ៈស័ង-វ័តតៈ–) អំពើដែលនាំឲ្យអ្នកធ្វើទៅកើតក្នុងអបាយឬនាំឲ្យដល់នូវសេចក្ដីវិនាស (ហៅ អបាយសំវត្តនិកកម្ម ក៏បាន) ។ល។ ពាក្យកាព្យបញ្ជាក់អំពីអបាយមុខ ៨ យ៉ាងថា : អបាយមុខបួន បើរាប់ផ្ទួនមានប្រាំបី មួយគឺការលែងស្រី ពីរគឺក្តីសេពសុរា ។ បីគឺការចាយវាយ- ទ្រព្យខ្ជះខ្ជាយលើសមាត្រា បួនគឺល្បែងពាលាលេងភ្នាល់គ្នាបង្ហិនធន ។ ប្រាំគឺការសេពគប់ ជនឧបទ្រពជាមិត្រពន្ធ ប្រាំមួយគឺជាតិជន ខ្ជិលច្រអូសហួសប្រមាណ ។ ប្រាំពីរដើរលេងយប់ ត្រាតែងប់ពុំសូវខាន ប្រាំបីគឺរាប់អាន មើលមហោស្រពត្រាតែញៀន ។ ប្រាំបីនេះអ្នកឈ្លាស ខ្លាចវិនាសរែងអៀនប្រៀន ជួនកាលគេចវេះវៀន ព្រោះក្រែងញៀនឈប់ពុំបាន ។
Chuon Nath
