សំ. បា. (
ន.) ពួកទាហាន, ពួកពល, រេហ៍ពល, កងទ័ព ។ ខ្មែរប្រើពាក្យនេះសំដៅសេចក្ដីថា “មេកងទ័ព, មេកងសឹក, អ្នកត្រួតពល” ក៏មាន : សេនាទ័ពស្រួច, សេនាឆ្វេង, សេនាស្ដាំ, សេនាដៃឯក ។ សេនាកម្ម (
បា. សំ. –កម៌ន៑) កិច្ចការឬបែបបទរបស់កងទ័ព ។ សេនាង្គ (
សំ. បា. < សេនា + អង្គ) អង្គ, ចំណែក នៃកងទ័ពជើងគោក ។ តាមរបៀបក្នុងបុរាណសម័យចាត់ជា ៤ ពួកគឺ ១-កងទ័ពដំរី (ហៅ ហត្ថានីក) ; ២-កងទ័ពសេះ (ហៅ អស្សានីក) ; ៣-កងទ័ពរថ ឬ រទេះ (ហៅ រថានីក) ; ៤-កងទ័ពថ្មើរជើង (ហៅ បត្តានីក) ; រួមទាំង ៤ ពួកនេះហៅ សេនាង្គ ឬ ចតុរង្គសេនា ឬ ក៏ហៅថា កងទ័ពមួយវាហិនី ក៏បាន (
ម. ព. អនីកលក្ខណៈ និង វាហិនី ផង) ។ សេនាចរ ទាហានល្បាត ។ សេនាធិការ (
សំ. បា. < សេនា + អធិការ) អ្នកចាត់ការខាងកងទ័ព; អ្នកចាត់កងទ័ព (អង្គសេនានី ឬអង្គការធំរបស់យោធា ឋិតនៅក្រោមបង្គាប់នៃឧត្តមសេនីយ៍ ជាមេបញ្ជាការ សម្រាប់ទទួលភារៈចាត់ការឲ្យបានសម្រេចតាមសេចក្ដីបញ្ជា) ។ សេនានិករ ពួកទ័ព, ប្រជុំកងទ័ព ។ សេនានី មេទ័ពធំ, នាយទាហានជាន់ខ្ពស់ ។ សេនានុព័ន្ធ សេនានីដែលចាត់ឲ្យទៅបំពេញកិច្ចការអមរាជការនានា ក្រៅពីរាជការសឹក ដូចជានាយទាហានជាន់ខ្ពស់ដែលនៅអមស្ថានទូតជាដើម ។ សេនាបតី (–ប៉ៈដី;
សំ. បា.–បតិ) ចៅហ្វាយសេនាគឺមហាមាត្យ; មន្ត្រីស័ក្ដិធំទីចតុស្ដម្ភ (ខ្មែរសម័យបុរាណហៅ ព្រះបាទអស់ជំនុំ) ។ សេនាបតីសភា មន្ទីរជាទីប្រជុំប្រឹក្សាការផែនដីសម្រាប់ពួកសេនាបតី។ សេនាប្រណេត្រិ (–ណេត;
សំ. –ប្រណេត្ឫ) មេទ័ពរង ។ សេនាប្រមុខ មេទ័ពធំបំផុត, ស្ដេចសឹក ។ សេនាព្យុហៈ ឬ –ព្យូហ៍ ក្បួនទ័ព, របៀបកងទ័ព ។ សេនាមុខ ទ័ពស្រួច ។ សេនាយាត្រា ការចេញដើរនៃពួកទាហាន ។ សេនាសន្និបាត ការភ្ជុំកងទ័ព ។ល។
Chuon Nath
Noun
officer, commanding officer, military commander; soldiers; military unit; army
